Polski spór o podatek od e-papierosów obnaża zawyżone wyliczenia i luki sprzyjające zagranicy
Vaping News4 min czytania
Polscy przedsiębiorcy apelują do prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowanie ustawy akcyzowej UD363 dotyczącej e-papierosów, powołując się na ochronę lokalnych sklepów. Bliższa analiza projektu pokazuje jednak, że petycja opiera się na błędnych wyliczeniach podatkowych, a obecne przepisy faworyzują międzynarodowe koncerny tytoniowe i zagranicznych producentów kosztem krajowych firm.
Kontrowersje nasiliły się po tym, jak Stowarzyszenie Obrony Praw Przedsiębiorców STOPP złożyło w Pałacu Prezydenckim petycję, w której argumentuje, że reforma nakłada na małe sklepy obciążenia nie do udźwignięcia — z korzyścią dla korporacyjnych gigantów. Analiza danych liczbowych i struktury własności rynku przeczy tej narracji.
90-procentowe zawyżenie w petycji STOPP — analiza wyliczeń
Główny argument petycji głosi, że akcyza na liquid do e-papierosów wzrośnie o 0,76 zł za mililitr — z 1,44 zł do 2,20 zł. Te wyliczenia są jednak matematycznie błędne.
Stawka 1,44 zł już nie obowiązuje. Stawka bazowa na 2026 rok wynosi 1,80 zł. Projekt UD363 wprowadza podwyżkę o 0,40 zł od 1 stycznia 2027 roku. W przypadku standardowej buteleczki o pojemności 10 ml podatek rośnie o 4,00 zł, a nie o 7,60 zł, jak przedstawiono opinii publicznej. W efekcie przeciwnicy zawyżyli rzeczywistą skalę podwyżki o 90%.
Wskaźnik
Twierdzenie z petycji STOPP
Rzeczywisty stan prawny (UD363)
Stawka bazowa podatku
1,44 zł / ml
1,80 zł / ml (stawka obowiązująca w 2026 r.)
Proponowana stawka (2027)
2,20 zł / ml
2,20 zł / ml
Rzeczywista podwyżka podatku
0,76 zł / ml
0,40 zł / ml
Wpływ na buteleczkę 10 ml
+7,60 zł
+4,00 zł
Prezydent Nawrocki skierował wcześniej inny projekt (UD308) do Trybunału Konstytucyjnego w lipcu 2026 roku, wskazując na wady proceduralne, zbyt wąskie okna wdrożeniowe i wybiórczy zakres produktów. Projekt UD363 przygotowano jednak specjalnie po to, by odpowiedzieć na te zastrzeżenia — poprzez ujednolicenie stawek akcyzy dla wszystkich typów urządzeń.
Łańcuchy dostaw prowadzą do Shenzhen i rosyjskiego kapitału
Twierdzenie, że obecne przepisy podatkowe chronią krajową produkcję, nie znajduje potwierdzenia w danych branżowych. Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że zaledwie 26 podmiotów produkuje w Polsce liquidy i kartridże do e-papierosów.
Dane Centrum Monitorowania Rynku pokazują, że niemal wszystkie jednorazowe e-papierosy sprzedawane w kraju są importowane z chińskiego Shenzhen. Dziennikarskie śledztwa ujawniły ponadto nieprzejrzyste struktury kapitałowe w branży. Serwis Euromaidan Press wskazał powiązania między sprzedawcą jednorazowych e-papierosów Evapify a Olegiem Bojką, rosyjskim oligarchą objętym polskimi sankcjami. Inne doniesienia odnotowały związki biznesmena Dmitrija Szesternienki z marką Aroma King. Powiązania te pokazują, że przychody generowane przez rynek w niezmienionym kształcie w dużej mierze wypływają z kraju.
Zamknięcie luki indukcyjnej i walka z nielegalnym handlem
Największym beneficjentem utrzymania obecnych przepisów nie są małe sklepy detaliczne, lecz międzynarodowe koncerny tytoniowe. Zgodnie z obowiązującymi zasadami wymienne kartridże obciążone są akcyzą w wysokości 40 zł, natomiast urządzenia wykorzystujące indukcję elektromagnetyczną wymykają się tej klasyfikacji. PMI produkuje jedyny indukcyjny e-papieros sprzedawany w Polsce.
Miesięczna sprzedaż tego urządzenia przekracza 11 000 zestawów startowych. Gdyby dołączane do niego kartridże objęte były standardową stawką podatku stosowaną wobec konkurencji, wpływy budżetowe wzrosłyby o około 10,6 mln zł rocznie. UD363 wyrównuje te reguły gry, opodatkowując wszystkie technologie podgrzewania na równych zasadach.
Projekt znosi też odrębny podatek w wysokości 40 zł od kartridży, podnosząc jednocześnie podatek od samego urządzenia z 40 zł do 50 zł. Dla konsumenta kupującego kartridż o pojemności 2 ml oznacza to obniżenie obciążeń o ponad 39 zł na sztuce.
Ta techniczna reforma uderza również w szarą strefę. W pierwszej połowie 2026 roku Krajowa Administracja Skarbowa skonfiskowała 424 400 nielegalnych urządzeń oraz 6,7 mln mililitrów liquidu. Zamknięcie luk definicyjnych uniemożliwi nielegalnym handlarzom import rozłożonych na części komponentów w celu uniknięcia podatku.
Prezydenckie weto nie ochroniłoby lokalnych sklepikarzy. Utrwaliłoby jedynie wybiórczą przewagę podatkową zagranicznych korporacji, producentów spoza kraju oraz nieopodatkowanych kanałów dostaw.
With over a decade of experience in the e-cigarette industry, Matthew Ma is a seasoned expert in both the manufacturing and usage aspects of vaping products. His extensive background has provided him with a deep understanding of the intricacies and evolving dynamics of e-cigarettes.
Ministrowie finansów Unii Europejskiej nie zdołali 9 listopada 2026 roku sfinalizować zmienionej dyrektywy w sprawie akcyzy na wyroby tytoniowe, po tym jak Malta zablokowała…
Ministerstwo Zdrowia Mołdawii przygotowało projekt ustawy, który ma uczynić ostrzeżenia zdrowotne na paczkach papierosów bardziej widocznymi oraz ustanowić rygorystyczne wymogi dotyczące opakowań e-papierosów –…
Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa potwierdził, że Unia Europejska rozważa nowe podatki od papierosów elektronicznych, aby sfinansować swój wieloletni budżet na lata 2028–2034. Strategia…