Ministerstwo Finansów przedstawiło plany drastycznej podwyżki akcyzy na liquidy do e-papierosów — aż o 75% — która ma wejść w życie w 2025 r. Zmiana grozi podniesieniem cen liquidów powyżej cen tradycyjnych papierosów, co może doprowadzić do masowych zwolnień i upadłości w branży.
Przemysław Jaskóła, członek zarządu Fusion Labs, wyraził rozczarowanie branży: “Kiedy w naszych firmach zgaśnie światło, czarny rynek otworzy szampana”. Nastroje te podziela cały sektor, a producenci szykują się na skutki tego, co uważają za nieprzemyślaną zmianę polityki.
Lipcowe ogłoszenie Ministerstwa Finansów zaskoczyło wielu. Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich, zwrócił uwagę na element zaskoczenia: “Narusza to zasady ustalone w 2021 r., określające, jak akcyza miała się kształtować do 2027 r.”
Skala podwyżki znacznie przewyższa wcześniejsze oczekiwania:
- Papierosy tradycyjne: podwyżka o 25%
- Tytoń do palenia: podwyżka o 38%
- Wkłady do podgrzewaczy tytoniu: podwyżka o 50%
- Liquidy do e-papierosów: podwyżka o 75%
Dr Sławomir Dudek, prezes Instytutu Finansów Publicznych, ostrzegł przed możliwymi konsekwencjami: “Podnosząc takie podatki, trzeba uważać, by nie przekroczyć krzywej Laffera i nie wywołać negatywnych skutków, w tym wzrostu szarej strefy”.
Ministerstwo Finansów prognozuje znaczące podwyżki cen:
- Paczka 20 papierosów: podrożeje o 2,7–3,1 zł, osiągając w 2025 r. niemal 21 zł, a do 2027 r. 27 zł
- Opakowanie liquidu 10 ml: będzie drożeć o 4,4–5 zł rocznie, przekraczając w 2025 r. 23 zł i zbliżając się w 2027 r. do 33,5 zł
Eksperci branżowi obawiają się, że podwyżki cen napędzą szary rynek. Choć nielegalny handel tradycyjnym tytoniem spadł w 2023 r. poniżej 5%, segment liquidów do e-papierosów pozostaje podatny — szacuje się, że już teraz około 50% obrotu odbywa się w szarej strefie.
Jaskóła ostrzegł: “Konsumenci zweryfikują rynek i nie udźwigną legalnych cen. Zamiast tego pójdą do szarej strefy, gdzie bez trudu kupią niesprawdzony produkt bez akcyzy”.
Szybkie i znaczne podwyżki cen szczególnie zagrażają małym i średnim krajowym firmom, które stanowią trzon polskiej produkcji liquidów do e-papierosów. Jaskóła przewiduje poważne konsekwencje: “Firmy będą zwalniać pracowników, zamykać działalność i wstrzymywać eksport”.
Przedstawiciele branży i eksperci ekonomiczni skrytykowali podejście rządu. Nagłe odejście od wcześniej uzgodnionej “mapy akcyzowej” pozostawiło firmom niewiele czasu na przygotowanie się do zwiększonych obciążeń finansowych.
Kozłowski podkreślił znaczenie przewidywalności w polityce podatkowej: “Zmiana reguł w trakcie gry podważa zaufanie do państwa i jego polityki. Odbudowanie tego zaufania w przyszłości okaże się bardzo trudne”.
Ministerstwo Finansów szacuje, że zmiany podatkowe przyniosą dodatkowe wpływy w wysokości 4,2 mld zł w 2025 r., 4,3 mld zł w 2026 r. i 4 mld zł w 2027 r. Eksperci ostrzegają jednak, że jeśli podwyżki napędzą rozwój szarego rynku, rzeczywiste wpływy mogą okazać się niższe od prognoz.
W obliczu niepewnej przyszłości polskiej branży e-papierosów trwa debata o tym, jak pogodzić troskę o zdrowie publiczne, wpływy podatkowe i stabilność gospodarczą. W najbliższych miesiącach można spodziewać się intensywnych dyskusji między interesariuszami branży a urzędnikami rządowymi, którzy będą zmagać się z dalekosiężnymi skutkami tej zmiany polityki.
Źródło: Liquidy do e-papierosów w przyszłym roku będą droższe niż paczka tradycyjnych papierosów. Krajowi producenci prognozują zwolnienia pracowników i upadłości